40e week van de zwangerschap – wat nu, wanneer gaan, en wat als de bevalling na de uitgerekende datum is

Je bent aan de finish. De kalender toont de uitgerekende datum en je lichaam geeft signalen van uiteenlopende sterkte. De ene dag rust, de andere dag de vraag: is het al zover? Hieronder vind je concrete punten voor de 40e week: wat moeders meestal voelen, hoe de baby zich gedraagt, wat weeën betekenen, wanneer je naar het ziekenhuis gaat en hoe er wordt gehandeld als de bevalling nog niet op gang komt.

Wat gebeurt er met de baby in de 40e week

Gemiddeld gewicht 3200–3600 g, lengte ca. 50–52 cm. De huid is glad, huidsmeer vooral in de plooien. Meestal hoofdligging. Bewegingen zijn krachtig, meer schuivend dan acrobatisch, maar ze moeten regelmatig voelbaar zijn volgens jouw eigen patroon.

Wat voelt jouw lichaam nu

• vaker harde buik dan in de voorgaande weken

• druk in het bekken, “prikken” in de lies door het ingedaalde hoofdje

• trekken in de onderrug, menstruatieachtige pijn

• meer afscheiding, soms het verlies van de slijmprop (kan met wat bloed gekleurd zijn)

• verstoorde nachtrust, snel moe worden bij langere wandelingen

Alarmsymptomen: plotselinge, duidelijke zwelling van gezicht en handen, hoofdpijn met lichtflitsen, pijn onder de rechter ribboog, hoge bloeddruk, helderrood bloedverlies, aanhoudend waterig verlies, aanhoudend weinig bewegingen van de baby, koorts met rillingen. Wacht hiermee niet.

Bewegingen van de baby – hoe beoordeel je ze aan het einde

Kijk naar jouw vaste patroon. De baby heeft minder ruimte, maar moet zich op de jou bekende manier blijven bewegen. Is het enkele uren duidelijk stiller dan normaal of verandert het karakter van de bewegingen plots – neem contact op met je verloskundige of arts.

Voorweeën vs. bevalling – spiekbriefje

• Voorweeën: onregelmatig, nemen niet in kracht toe, verdwijnen na een douche en hydratatie.

• Bevalling: weeën worden regelmatig, de tussenpozen worden korter, duur en intensiteit nemen toe; vaak komt er lage rugpijn en “trekken” in de onderbuik bij.

Wanneer ga je naar het ziekenhuis

• weeën om de 5–7 minuten gedurende 60–90 minuten (bij een eerste bevalling ga je vaak eerder)

• aanhoudend waterig verlies – ook zonder weeën

• helderrood bloedverlies

• duidelijk minder of afwijkende bewegingen van de baby

• hevige pijn, koorts, tekenen van pre-eclampsie

Controle op de uitgerekende datum – wat gebeurt er meestal

Bij de controle: bloeddruk, gewicht, urineonderzoek volgens advies, beoordeling van de hoogte van de baarmoederfundus en de ligging van de baby. Vaak wordt een CTG gedaan om het foetale welzijn en de weeën te beoordelen. De arts kan inwendig onderzoek en beoordeling van de baarmoedermond (Bishop-score) voorstellen en soms een voorzichtig losmaken van de vliezen (“membrane sweep”) – een natuurlijke stimulatiemethode; jij beslist na uitleg.

Als de bevalling in de 40e week niet start

Dat valt nog binnen de norm. Meestal volgt dan: vaker CTG/echo-controles (hoeveelheid vruchtwater, doorstroming), observatie van bewegingen en overleg over vervolgstappen. Het onderwerp inductie komt dichter bij 41–42 weken aan bod of eerder wanneer er medische redenen zijn (bijv. uitslagen, toestand van de moeder, welzijn van de baby). De methoden bespreek je met de arts: van ballon/katheter via prostaglandinen tot oxytocine – de keuze hangt af van de baarmoedermond en de klinische situatie.

Wat helpt echt om verstandig te wachten

• beweging in veilige vorm: wandelen, trappen in rustig tempo, verticale houdingen thuis

• warme douche, ademhalingsoefeningen, ontspanning van de heupen op de bal

• eenvoudig en regelmatig eten, veel water in kleine slokjes

• slapen, dutjes; de nacht vóór de bevalling is vaak kort – rust alvast uit

• steun van een naaste en een duidelijk reisplan

Voeding, hydratatie, supplementen – zonder verrassingen

Blijf bij het vertrouwde ritme: vaker en kleiner, groenten, volkoren producten, eiwitten uit verschillende bronnen, gezonde vetten. Drink verdeeld over de dag; tegen brandend maagzuur helpen kleine porties en tijd tussen avondeten en slapen. Supplementen volgens advies (foliumzuur, vitamine D, jodium; ijzer alleen op basis van uitslagen, DHA individueel).

Wat je moet weten over lichamelijke activiteiten

Bij een ongecompliceerde zwangerschap: wandelen, zachte stabilisatie, rekken zonder plotselinge bewegingen. Seks kan mogelijk zijn als er geen tegenindicaties zijn en jij je er prettig bij voelt. Bij zittend werk: vaak pauzes; bij staand werk: vraag lichtere diensten. In de auto altijd de gordel: het onderste deel onder de buik, het bovenste tussen de borsten.

Slaap en ergonomie aan het einde

De linkerzij is meestal het comfortabelst. Een kussen tussen de knieën en een dun kussentje onder de buik helpt echt. Wissel overdag elke 45–60 minuten van houding; vermijd lang achtereen stilstaan of “stijf” zitten.

Ziekenhuistas – al klaar en binnen handbereik

Documenten (ID, zwangerschapskaart, uitslagen: bloedgroep, GBS, echo’s, OGTT), oplader, water, snacks, lippenbalsem. Voor jou: bevallings- en voedingsnachthemden, badjas, slippers, zoogcompressen, voedingsbeha, kraamverband. Voor de baby: luiers, 2–3 setjes kleding maat 56–62, mutsje, dekentje, 2–3 hydrofiele doeken, handdoek met capuchon. Print en bespreek je geboorteplan.

Korte checklist voor gemoedsrust

• telefoon van je begeleider opgeladen

• route naar het ziekenhuis op verschillende tijdstippen gecheckt

• plan voor een ouder kind of huisdier

• getankte auto en contant geld voor parkeren

• contactlijst: verloskundige, arts, zwangerschapscursus

FAQ

De uitgerekende datum is enkele dagen voorbij. Reden tot zorg?
Nee. Dit komt vaak voor. Meestal volgen dan vaker CTG/echo-controles en overleg over het plan voor de komende dagen.

De bewegingen zijn anders dan een maand geleden. Normaal?
Ja, er is weinig ruimte; bewegingen zijn meer schuivend. Ze moeten wel regelmatig zijn volgens jouw patroon. Bij langere stilte – neem contact op.

Kan ik iets doen om de bevalling op gang te brengen?
Bewegen, verticale posities, ontspanning, warme douche. Bespreek “huismiddeltjes” met je verloskundige. Als er indicaties zijn, wordt de start van de bevalling medisch gepland.

Er waren weeën, ze stopten en beginnen opnieuw. Normaal?
Ja, de aanloop kan in golven gaan. Als ze regelmatiger en sterker worden, tel de intervallen en maak je klaar om te vertrekken.

Kunnen seks of tepelstimulatie versnellen?
Bij sommige vrouwen kunnen ze de weeën versterken, maar niet altijd en niet voor iedereen is het veilig. Beslis na overleg met je zorgverlener.